Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 16 juni 2017

De boer toer – tussenstand

Mestvergisting, regelgeving, duurzaamheid, weidevogels en internet in het buitengebied. Zomaar een aantal onderwerpen dat aan bod kwam bij werkbezoeken van Statenlid Hans Boerkamp aan verschillende boerenbedrijven in de provincie Utrecht. De provincie is bezig met een herziening van de landbouwvisie. De bezoeken geven meer inzicht in de dilemma’s en uitdagingen waar boeren voor staan.

Mestvergisting

We zijn op 2 melkveebedrijven geweest waar wordt gewerkt aan de mogelijkheid van mestvergisting. Mest wordt omgezet in biogas en deze energie zou rechtstreeks geleverd kunnen worden aan andere bedrijven in de omgeving of aan het net. De vraag daarna is echter wat met het restproduct gedaan kan worden, bijvoorbeeld alsnog inzetten als meststof.

Daarbij lopen de initiatiefnemers tegen veranderende of juist zeer starre regelgeving aan. De gemeente, provincie en waterschap, allemaal spelen ze een rol. Het is heel veel pionieren, doordat er weinig voorbeelden zijn. Het is dan ook begrijpelijk dat zeer voorzichtig wordt opgetreden bij het verlenen van een vergunning.

Tegelijkertijd is het bewonderenswaardig dat de initiatiefnemers volhouden om hun doel te bereiken. Ze hebben intussen fors geld geïnvesteerd in de onderbouwing van hun aanvraag, zonder enig zicht op rendement. Grote vraag blijft of het ooit terugverdient kan worden. Hun drijfveer zit ‘m in duurzaamheid en een beter imago, wat ook goed is voor de toekomst van de melkveehouderij. Én wellicht biedt dit ook mogelijkheden om de melkproductie te verhogen.

Groei en regelgeving

Een jonge boer in het Eemland geeft aan: “Opa had 10 koeien. Inmiddels is de veestapel in twee generaties gegroeid tot 100 koeien. Maar om ook in de toekomst rond te kunnen komen, zeker als er meerdere gezinnen van moeten kunnen bestaan, is uitbreiding een voorwaarde. Je moet kunnen groeien naar 150 of 200 koeien.”

Op dit moment is geïnvesteerd in grondgebonden groei. Maar als de regels van de overheid vervolgens veranderen wordt het erg lastig om daar je bedrijfsplan op te baseren. De omvang van de investeringen en de termijn waarvoor deze gedaan worden spelen hierin een grote rol. Ook oprukkende woningbouw in steden als Nijkerk of Amersfoort zet het buitengebied en de grond die beschikbaar is voor agrarisch gebruik onder druk.

Duurzaamheid

Duurzaam boeren kan zich uiten op verschillende manieren, o.a. door zonnepanelen op staldaken, windmolens op het erf, of aandacht voor weidevogels. Jonge boeren willen echter investeren in het verbeteren van dierenwelzijn en de inkomsten, en pas later in andere zaken. Er bestaat echter wel bereidheid om mee te werken aan zonne- of windenergie, maar niet als investeerder.

Ook weidevogels krijgen aandacht. Een perceel wordt ter beschikking aan de natuur gesteld voor weidevogels. De waterstand wordt hooggehouden en nesten worden door vrijwilligers met behulp van drones in kaart gebracht en gespaard met maaien. Wel bijzonder frustrerend als vervolgens een vos dan een nest leegrooft.

Nevenactiviteiten

Veel boeren ontplooien nevenactiviteiten, om hun inkomen aan te vullen indien de melkprijs tegenvalt. Naast de melkkoeien worden bijvoorbeeld ook een aantal vleesvarkens houden, is er een theetuin of worden zuivelproducten op ambachtelijke wijze bereid.  De streekproducten worden verkocht op de boerderij of bijvoorbeeld bij een nabijgelegen zorgboerderij. Ook wordt de samenwerking met andere boerenbedrijven gezocht, bijvoorbeeld door elkaars producten aan te bieden. Echter de benodigde tijdsinvestering laat zich niet altijd vertalen in financieel gewin. Het draait echt om de passie.

Internet

Iets anders is de internetverbinding in het buitengebied; deze blijkt niet gewoon iets minder te zijn dan in stedelijk gebied maar ronduit slecht. Een belastingaangifte downloaden is al problematisch. Terwijl de overheid verwacht dat de boeren hun bedrijfsgegevens digitaal inleveren ontbreekt de benodigde infrastructuur. Hoewel er verschillende initiatieven zijn om dit probleem te verhelpen zijn de kosten hoog. Soms moeten duizenden euro’s betaald worden door de boer zelf om een glasvezelkabel door te trekken van de weg naar de boerderij. Iets wat een stedeling zich nauwelijks kan voorstellen.

De komende tijd zullen nog een aantal werkbezoeken volgen. Meer informatie hierover verschijnt op de website of via sociale media.