Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 5 februari 2016

Statenblog: ‘Onweerstaanbare vrijblijvendheid’

Onze Statenleden bloggen. Dit keer is het de beurt aan Michel Groothuizen over de rol van de provincie en hoe moeilijk het soms is bepaalde onderwerpen niet te bespreken omdat je er niet over gaat.

Sommige toetjes zijn zo lekker dat we er maar moeilijk af kunnen blijven. De romigheid en de smaak zijn onweerstaanbaar, ook als je weet dat het eigenlijk niet goed voor je is. In de Provinciale Staten weet je van sommige onderwerpen van te voren dat ze te lekker zijn om te laten liggen, en als iemand zo’n toetje neemt dan wil natuurlijk iedereen er eentje en stort iedereen zich op het buffet.

Vrijblijvend debat

Het doet er dan niet toe dat de Provincie slechts een beperkte taak heeft op zo’ n dossier, dat de primaire politieke discussie op gemeentelijk niveau, in de Tweede Kamer of zelfs Europees gevoerd moet worden. Het is te onweerstaanbaar. De vluchtelingenproblematiek is daar bij uitstek een voorbeeld van. Ik zeg niks nieuws als ik zeg dat over het onderwerp in den brede de opvattingen natuurlijk enorm uiteenlopen: oprecht medeleven met arme vluchtelingen in gammele bootjes bij de Griekse kust versus angst en afkeer van ‘Keulse aanranders’. Botsende mensbeelden en diep uiteenlopende opvattingen over de rol van Europa of over de wens van van meer of juist minder westers ingrijpen in het conflict in Syrië en aanpalende gebieden. Maar ons debat erover is vrijblijvend, we zijn er immers niet of nauwelijks van.

De provincie en vluchtelingen

De rol van de provincie hierbij is, zoals gezegd, beperkt. De meeste taken liggen bij het Rijk of bij de gemeenten. De provincie moet zorgen dat gemeenten gefaciliteerd worden zodat zij kunnen voorzien in hun taak statushouders van woonruimte te voorzien. Een wettelijke verplichting, met zeer beperkte bevoegdheden. Aan deze bevoegdheid kleven nog wel allerlei politieke dilemma’s met een niet alleen voor het middenbestuur uiterst relevante impact. Staat de provincie bijvoorbeeld gemeenten toe buiten de harde grenzen van de te bebouwen zone (de zogenaamde rode contouren) te bouwen? Buiten deze rode contouren zou je bijvoorbeeld tijdelijke huisvesting voor statushouders kunnen realiseren.

Maakt de provincie gebruik van speciale bevoegdheden in het kader van de Crisis en herstelwet? Het gesprek hierover komt niet echt van de grond omdat zelfs in provinciale commissievergaderingen, vanuit de burger bezien niet de eerste plaats waar je het politieke vuurwerk verwacht, het klaarblijkelijk te onweerstaanbaar is te graaien in de dessertschaal. Als de PVV pesterig de vluchtelingenstroom weer eens aanduidt met de term tsunami, weet je zeker dat we in die vergadering aan de voor de provincie relevante problemen niet zullen toekomen, laat staan dat we ze oplossen.

Nog even een thema laten liggen?

Misschien zijn we zelfs wel een beetje blij met de provocaties van de PVV, want daarmee kunnen we zelf ook zwelgen in hoog moralistische bekentenispolitiek. We kunnen dan nare keuzes over de gevolgen van de noodzaak duizenden mensen te huisvesten in onze provincie nog even laten liggen. Maar met de verwachting van nog vele tienduizenden vluchtelingen te die we in Nederland dit jaar verwachten, is het toch zaak weg te blijven van grote tranentrekkende beschouwingen. We moeten ervoor zorgen dat we in de provincie Utrecht klaar zijn om opvang te bieden aan een veelvoud van de 2.500 mensen waar we ons nu afspraken over gemaakt hebben. Daar ligt onze taak, taai en allesbehalve sexy, maar wel urgent en wezenlijk.